Czy muszę się stawić? Po co? Czy będę oskarżony? Czy będę świadkiem? Czy muszę zeznawać?
„Wezwanie na policję” oznacza, że adresat takiego wezwania będzie uczestnikiem czynności procesowych. To w jakim charakterze zależy od konkretnej sytuacji.
Status osoby, która została wezwana jest kluczową informacją. Może ona być wzywana jako świadek, biegły lub podejrzany – przy czym każda z tych ról ma ściśle określone prawa i obowiązki.
W większości przypadków wezwania policji zawierają informację o statusie osoby, do której są skierowane. Może to być:
-
podejrzany
-
świadek
-
biegły
-
tłumacz
Każda z tych osób ma swoją unikalną rolę w postępowaniu karnym, co implikuje różne prawa i obowiązki. Jeśli osoba wezwana nie jest pewna, w jakiej roli się znajduje, może skontaktować się z funkcjonariuszem, który wystawił wezwanie, aby to wyjaśnić.
Co to za sprawa? O co chodzi?
Wezwanie na policję powinno określać, o jaką sprawę chodzi.
Zazwyczaj zawiera ono odniesienie do konkretnego przepisu kodeksu karnego, który ma być podstawą odpowiedzialności. Jest to najbardziej istotny element. Dzięki temu wiesz, o jaką sprawę chodzi i możesz odpowiednio się przygotować – w szczególności, jeśli jesteś podejrzanym i powinieneś ustalić strategię dalszego działania.
Pomoc adwokata od spraw karnych (adwokat karnista) może okazać się kluczowa.
Jeśli zostałeś wezwany jako świadek, warto przypomnieć sobie fakty, które mogą być istotne dla sprawy i o które funkcjonariusz może zapytać. Niestety często praktyką jest, że ktoś jest wzywany jako świadek jedynie po to, by w trakcie przesłuchania zebrać przeciwko niemu dowody. Nie mogą one wtedy w myśl prawa zostać formalnie użyte przeciwko niemu ale mogą wpłynąć na postawienie mu zarzutów.
Przeanalizowanie treści wezwania może pomóc zrozumieć, czy masz do czynienia z taką sytuacją. Tu również fachowa pomoc (prawnik karnista) może wiele wyjaśnić.
Wezwanie na policję w roli podejrzanego
Jeśli do tej pory nie byłeś wzywany w tej sprawie to podczas przesłuchania zostanie Ci przedstawiony zarzut. Twoja sytuacja ulega zmianie.
Jakie mam prawa? Czy muszę zeznawać?
Podejrzany ma prawo wyjaśniać, ale ma także prawo odmówić składania wyjaśnień, odmówić odpowiedzi na pytania, a także żądać zaprotokołowania tego, co chce powiedzieć. Przede wszystkim jednak podejrzany ma prawo do korzystania z pomocy obrońcy, którego wsparcie w tego typu sytuacjach jest często niezbędne, a jego pomoc jest bardzo cenna. Adwokat karnista doskonale wie jakie prawa przysługują podejrzanemu i – co równie ważne – wie jak je te prawa realizować. Taką pomoc świadczy Kancelaria Adwokacka Arasim Radom.
Wezwanie na policję w roli świadka
W przeciwieństwie do podejrzanego świadek nie ma takiej swobody w trakcie przesłuchania. Powinien zeznawać zgodnie z prawdą i nie może zatajać żadnych istotnych informacji przed przesłuchującym.
Są jednak sytuacje, gdy świadek nie może być przesłuchiwany lub gdy może odmówić składania zeznań. Dotyczy to w szczególności obrońców, mediatorów, duchownych, osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy. Jest tak również z osobami bliskimi dla podejrzanego.
Ważnym jest, że w sytuacji, gdy odpowiedź na pytanie mogłaby narazić świadka na odpowiedzialność karną może on odmówić udzielenia odpowiedzi na to konkretne pytanie.
Warto wiedzieć, że świadek może stawić się na przesłuchanie z pełnomocnikiem, którym jest adwokat.
Czy mogę kłamać?
Może to zaskakujące, ale istnieją sytuacje, w których świadek może zeznać nieprawdę.
Zgodnie z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego, osoba składająca zeznanie mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, która zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Jednakże istnieje wyjątek od tej zasady. Zgodnie z art. 233 § 1a Kodeksu Karnego, jeśli sprawca czynu, którym jest składanie fałszywych zeznań, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, może podlegać karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 listopada 2021 r. (sygnatura akt: I KZP 5/21) zajął stanowisko w tej sprawie. Uznał, że świadek nie popełnia przestępstwa z art. 233 § 1a KK, jeśli składa fałszywe zeznania z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną, pod warunkiem, że zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę realizując jednocześnie prawo do obrony, a jego zachowanie nie wyczerpuje znamion innego czynu zabronionego określonego w ustawie.
W praktyce oznacza to, że świadek, będąc zaniepokojony grożącą mu karą, może zeznać nieprawdę, jeśli to czyni w obronie swojej osoby lub najbliższych, o ile jego zachowanie nie prowadzi do pomawiania innych osób.
Wezwanie na policję – jak się przygotować?
Odpowiednie przygotowanie się na przesłuchanie po otrzymaniu wezwania na policję jest kluczowe. Oto kilka kroków, które warto podjąć:
-
Zapoznanie ze swoimi prawami: Przeczytaj przesłane przez funkcjonariusza pouczenie dotyczące Twoich praw. Pomimo częstych trudności w czytelności, staraj się zrozumieć, jakie prawa Ci przysługują.
-
Zachowanie szczerości: Podczas przesłuchania zeznawaj zgodnie z prawdą. Unikaj zatajania istotnych informacji, ponieważ może to wpłynąć negatywnie na Twoją sytuację. Pamiętaj o przysługujących prawach – odmowa składania wyjaśnień, odmowa udzielenia odpowiedzi na pytanie.
-
Rozważenie pomocy adwokata: Warto rozważyć skorzystanie z pomocy adwokata. Karnista może wyjaśnić Ci aktualną sytuację prawną, udzielić porad dotyczących Twoich praw oraz towarzyszyć Ci podczas przesłuchania. Adwokat zadba o to, by Twoje prawa były przestrzegane i w razie potrzeby będzie Cię reprezentować w trakcie całego procesu.
-
Zadawanie pytań adwokatowi: Nie wahaj się zadać swojemu adwokatowi wszelkich pytań i wątpliwości dotyczących przesłuchania oraz Twojej sytuacji. Adwokat służy Ci pomocą a wszystko co mu powiesz objęte jest tajemnicą adwokacką. Przygotowanie się w ten sposób pomoże Ci lepiej zrozumieć proces przesłuchania oraz zapewnić ochronę Twoich praw.
W razie pytań zapraszamy do kontaktu – Kancelaria Adwokacka Arasim (Radom).